Biogram

street

Anna Baranowa
Fot. Agata Zuzanna Jabłońska
(CC BY-SA 4.0)

Historyczka sztuki, krytyczka, kuratorka. Zajmuje się historią i teorią sztuki XIX i XX w., zwłaszcza zagadnieniami utopii artystycznych, pokrewieństwa sztuk oraz miejsca sztuki i artysty w społeczeństwie. Na jej dorobek składa się ponad 300 recenzji, esejów, wywiadów oraz tekstów naukowych publikowanych m.in. w „Dekadzie Literackiej”, „Res Publice”, „Zeszytach Literackich”, „Tygodniku Powszechnym”, „Znaku”, „Wiener Journal”, czasopismach specjalistycznych oraz katalogach wystaw.

Od początku swojej pracy naukowej Baranowa związana jest z Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego jako uczennica prof. Mieczysława Porębskiego. Wykłada także krytykę artystyczną na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Uczestniczyła w ok. 30 konferencjach w kraju i zagranicą (m.in. w Wiedniu, Budapeszcie, Paryżu, Wilnie) oraz zorganizowała (lub współorganizowała) trzy międzynarodowe sesje naukowe, w tym w stulecie Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (1997). Kuratorka wystaw, m.in.: Krzysztof Penderecki – Itinerarium (razem ze Zbigniewem Baranem i Piotrem Nawarą, Bunkier Sztuki, Kraków 1998); Wystawa byle czego w ramach cyklu Tadeusz Kantor – Wędrówka (z Lechem Stangretem, Cricoteka, Kraków 2000); Malarstwo materii 1956-1962. Warszawa – Lublin (Galeria Zderzak, Kraków 2001-2002), Bogusław Bachorczyk. Prosimy nie strzelać (Galeria aTAK, Warszawa 2015), Maria Stangret. Kartki i skrawki (Dom Doktora, Zakopane 2016).

Stypendia: Fondation pour une Entraide Intellectuelle Européenne (1984), Herder-Studienstipendium (19881989), Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2004, 2006).

Anna Baranowa należy do Stowarzyszenia Historyków Sztuki (członkini Zarządu Oddziału Krakowskiego w latach 20032015; od 2003 roku kieruje Sekcją Sztuki Nowoczesnej) oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA). Zasiadała w Radzie Muzeum Historycznego Miasta Krakowa I i II kadencji (20042011).

Laureatka Nagrody Specjalnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za zasługi dla kultury polskiej na wniosek Collegium Artium (2010), odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi za działalność w Stowarzyszeniu Historyków Sztuki (2014).

Publikacje (wybór)

Książki (autorskie i redakcja)

  1. Stanisław Balewicz, Biały Kraków. Wybór wierszy, wybrała, ułożyła i posłowiem opatrzyła Anna Baranowa, Kraków 2000
  2. Stulecie Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, red. Anna Baranowa, Kraków 2001 (= Ars Vetus et Nova, 4)
  3. Osobno i razem. Szkice o twórczości Tadeusza Kantora i Marii Stangret, Kraków 2015

Artykuły, recenzje, wywiady, prace redakcyjne

  1. Marcel Duchamp – artysta, który sprofanował Giocondę, „Po Prostu bis. Niezależne pismo studenckie” 1981, nr 5, s. 2124
  2. Michał Bobrzyński a mit Habsburgów, „Znak” 1984, nr 1 (350), s. 95102 [współautor: Zbigniew Baran]
  3. Obecność Kandinsky’ ego, „Zeszyty Literackie” 1985, nr 10, s. 163164 [jako A.W.]
  4. Historia i polityka, „Znak” 1985, nr 78 (368369), s. 206-211 [współautor: Zbigniew Baran]
  5. Zofia Baudouin de Courtenay a kryzys sztuki sakralnej, „Znak” 1986, nr 23 (375376), s. 4454 [współautor: Stanisław Pospieszalski]
  6. „Zderzak” i nowa sztuka, „Res Publica” 1987, nr 1, s. 134135
  7. Beuys, czyli o niemożności sztuki współczesnej, „Res Publica” 1987, nr 4, s. 141143
  8. „Koniec tysiąclecia”, „Res Publica” 1987, nr 6, s. 142143
  9. Z kim rozmawiać. Z Grazu, „Res Publica” 1989, nr 3, s. 8690
  10. Jakość – z dr. Józefem Grabskim rozmawiają Anna i Zbigniew Baranowie, „Tygodnik Powszechny” 1989, nr 32, s. 5
  11. Szukanie Europy, „Znak”1989, nr 413415, s. 229237 [recenzja: Marcin Król, Ład utajony, Kraków 1983]
  12. Kraków w oczach Wielkiej Emigracji, „Rocznik Krakowski”, 56 (1990), s. 161168.
  13. Rytmy sztuki, „Znak” 1990, nr 1 (416), s. 94-99 [recenzja: Mieczysław Porębski, Dzieje sztuki w zarysie, t. 3, Warszawa 1989]
  14. Kronika Krakowska, „Znak” 1990, nr 1 (416), s. 122127; nr 23 (417418), s. 197206; nr 45 (419420), s. 221230; nr 78 (422423), s. 171177; nr 9 (424), s. 125131; nr 1011 (425426), s. 202208 [jako azb; współautor: Zbigniew Baran]
  15. O pojęciu natury w teorii sztuki abstrakcyjnej [w:] Sztuka a natura. Materiały XXXVIII Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki przeprowadzonej 23-25 listopada 1989 roku w Katowicach, Katowice 1991, s. 4956
  16. Grupa Krakowska – awangarda i tradycja [w:] Kraków – dialog tradycji, red. Zbigniew Baran, Kraków 1991, s. 123144 [także wersja angielska i niemiecka; przedruki:] Krakovská Skupina – avantgarda a tradice, „Svet a Divadlo” [Praga], nr 910, 1992, s. 8186; Grupa Krakowska 1932–1944  [katalog wystawy, Zachęta], Warszawa 1994, s. 914
  17. Znane, nieznane, „Dekada Literacka” 1991, nr 26, 1991, s. 10
  18. Commedia dell’arte Andrzeja Cisowskiego, „Tygodnik Powszechny” 1991, nr 31, s. 8
  19. Gilbert & George – sztuka bałwochwalcza, „Dekada Literacka” 1991, nr 34, s. 10
  20. „Samoczynny powód”, „Dekada Literacka” 1991, nr 36, s. 10
  21. Magier und Narr. Tadeusz Kantor – Retrospektive in Krakau, „Wiener Journal“ 1991/1992, nr 135/136, s. 44
  22. Labirynt Tadeusza Kantora, „Zeszyty Literackie” 1992, nr 38, s. 160161
  23. Tablice wotywne Andrzeja Wełmińskiego, „Dekada Literacka” 1992, nr 4, s. 3
  24. Karnawał w „Zderzaku”, „Dekada Literacka” 1992, nr 5, s. 11
  25. Smok wawelski, lokomotywa i Bach, „Dekada Literacka” 1992, nr 9 (45)
  26. Passio artis et vitae. Z Krzysztofem Pendereckim rozmawiają Anna i Zbigniew Baranowie, „Dekada Literacka” 1992, nr 1112, s. 4-5 [również wersja niemiecka]
  27. „Geniusz Mitteleuropy – ja!”, „Dekada Literacka” 1992, nr 11-12, s. 8-9 [wersja niemiecka: „Das Genie Mitteleuropas – das bin ich!” [dwujęzyczny numer specjalny poświęcony Europie Środkowej; przedruk:] Středoevropan Tadeusz Kantor, „Divatelny Noviny” [Praga] 1992, nr 1, s. 8
  28. Joseph Czapskis Rückkehr, „Wiener Journal” 1992, nr 140, s. 2930 [wersja polska: Powrót Józefa Czapskiego, „Dekada Literacka” 1992, nr 13, s. 10; przedruk:] Józef Czapski i krytycy. Antologia tekstów, wybór i opracowanie Małgorzata Kitowska-Łysiak i Magdalena Ujma, Lublin 1996, s. 101103
  29. Bablet – Kantor, „Dekada Literacka” 1992, nr 23, s. 2
  30. Klimt w Krakowie, „Zeszyty Literackie” 1992, nr 40, s. 148149
  31. Emil Brix, Rzecznik pluralizmu. Wkład Ludwika Gumplowicza do krytycznego modernizmu, „Historyka” 22 (1992), s. 316 [tłumaczenie z języka niemieckiego wspólnie ze Zbigniewem Baranem]
  32. Kolekcja z „kluczem”, „Dekada Literacka” 1993, nr 2 (62)
  33. Eklektyzm ostatniej dekady [w:] Eklektyzm i eklektyzmy. Materiały ogólnopolskiego seminarium naukowego. Muzeum Historii Miasta Łodzi, listopad 1992, Łódź 1993, s. 4754; [wersja skrócona:] „Tygodnik Powszechny” 1993, nr 31, s. 10
  34. Pochwała malarstwa, „Dekada Literacka” 1993, nr 11, s. 10 [recenzja: Paweł Taranczewski, O płaszczyźnie obrazu, WrocławWarszawa-Kraków 1992]
  35. Ucieczka z rezerwatu, „Dekada Literacka” 1993, nr 1213, s. 2021 [dwujęzyczny numer specjalny; wersja niemiecka: Raus aus dem Reservat]
  36. Mistycyzm Moneta, „Znak” 1993, nr 458, s. 5459
  37. Dom oniryczny, dom realny, „Tygodnik Powszechny” 1993, nr 50, s. 10
  38. Matejko ułaskawiony, „Dekada Literacka” 1993, nr 22/23, s. 17
  39. Być artystą (z Krakowa), „Tygodnik Powszechny” 1993, nr 40, s. 9 [recenzja wystawy: „Artyści z Krakowa”, Zachęta, Warszawa, sierpień – wrzesień 1993]
  40. Pamięć, „Dekada Literacka” 1994, nr 2, s. 1011; [przedruk w:] Poza martwym pniem… Malarstwo Marii Stangret [katalog wystawy, Nowy Gmach, Muzeum Narodowe], Kraków 1995
  41. Ad finem [w:] Grupa Krakowska 1932–1994 [katalog wystawy, Zachęta] Warszawa 1994, s. 3840
  42. Głosy z wszechświata [w:] Jadwiga Maziarska. Nowe obrazy [katalog wystawy, Galeria Zderzak], Kraków 1994, s. nlb.
  43. Gesamtkunstwerk Tadeusza Kantora – między awangardą a mitem, „Prace z Historii Sztuki. Zeszyty Naukowe UJ” 1995, z. 21, s. 8397; [wersja włoska w:] Kantor. Protagonismo registico e spazio memoriale, ed. Lido Gedda, Corazzano 2007, s. 151169 (= Altre visioni 30)
  44. Byłem fanem Kantora. Z dr. Markiem Rostworowskim rozmawiają Anna i Zbigniew Baranowie, „Rzeczpospolita”, dodatek „Plus-Minus” 1995, nr 36, s. 12; [przedruk w:] Zbigniew Baran, Apokalipsa i nadzieja. Portrety współczesne, Kraków 2000, s. 7580
  45. Angelica [w:] Janina Kraupe. Malarstwo i grafika. Retrospektywa 1996 [katalog wystawy, Galeria Piano Nobile, Galeria Krzysztofory], Kraków 1996, s. nlb.
  46. Taniec z Kantorem, „Znak” 1996, nr 2, s. 161165  [współautor: Zbigniew Baran]
  47. Fantomy Andrzeja Wróblewskiego, „Dekada Literacka” 1996, nr 2, s. 1015
  48. „Realizm spotęgowany” i co dalej?, „Dekada Literacka” 1996, nr 10, s. 1516
  49. Młodość kapistów, „Dekada Literacka” 1996, nr 1112, s. 1, 16
  50. Listy Jana Cybisa do Kazimierza Mitery [wstęp i opracowanie], „Dekada Literacka” 1996, nr 1112, s.16
  51. Schiele – ein Zeitgenosse. Zu einer Ausstellung im Krakauer Kunstpalast, „Wiener Journal“ 1997, nr 2, s. 48
  52. Lo sublime „a lo Kantor” [w:] Tadeusz Kantor: la escena de la memoria [katalog wystawy] Madrid-Barcelona 1997, s. 3540; [wersja polska:] Wzniosłość à la Kantor, „Twórczość” 1997, nr 11, s. 119121
  53. Gest i wyobraźnia [w:] Maria Stangret [katalog wystawy, Zachęta], Warszawa 1997, s. 714
  54. Laureaci nagrody im. Herdera z Uniwersytetu Jagiellońskiego, „Acta Universitatis Iagellonicae” 1997, nr 8, s. 1, 8
  55. Arki duszy i ciała. O twórczości Krystyny Pasterczyk, „Znak” 1997, nr 501, s. 147151; [przedruk:] A lélek és a test bárkái. Krystyna Pasterczyk munkássága, „Symposion” [Budapeszt] 1999, nr 1, s. 67; Archy duše a tela. O tvorbe Krystyny Pasterczyk [w:] Rezonancie 1998, ed. Zuzana Bartošova, Bratislava 2001, s. 1316
  56. Passio artis et vitae. Z Krzysztofem Pendereckim rozmawiają Anna i Zbigniew Baranowie [w:] Krzysztof Penderecki, Labirynt czasu. Pięć wykładów na koniec wieku, Warszawa 1997, s. 6582; [wersja francuska w:] Krzysztof Penderecki, Le Labyrinthe du temps. Cinq Leçons pour une fin de siècle, Montricher 1998, s. 6990
  57. „Realizm spotęgowany” i co dalej? [w:] W cieniu krzesła. Malarstwo i sztuka przedmiotu Tadeusza Kantora, red. Tomasz Gryglewicz i zespół, Kraków 1998, s. 3342
  58. Wagner, Gesamtkunstwerk i moderniści. W kręgu utopii języka uniwersalnego, „Roczniki Humanistyczne” 1998, t. XLVI, z. 4, s. 89121
  59. Terytoria wyobraźni, „Pokaz” 1998, nr 22, s. 1012
  60. Materia dźwięku [w:] Krzysztof Penderecki – Itinerarium. Wystawa szkiców muzycznych, scenariusz i koncepcja Anna Baranowa i Zbigniew Baran [katalog wystawy, Bunkier Sztuki], Kraków 1998, s. 4447
  61. Artysta i krytyk, „Znak” 1998, nr 12, s. 131135 [recenzja: Mieczysław Porębski, Deska (…). T. Kantor. Świadectwa. Rozmowy. Komentarze, Warszawa 1997]
  62. Millenaryzm Kandinsky’ego, „Znak” 1999, nr 12, s. 9499
  63. Łzy Kantora [w:] Ars Longa. Prace dedykowane pamięci Profesora Jana Białostockiego. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa, listopad 1998, red. Maria Poprzęcka, Warszawa 1999, s. 527533
  64. Hans Arp. Sophie-Teuber Arp [katalog wystawy, Bunkier Sztuki], Kraków 1999 [redakcja merytoryczna]
  65. Itaka roku 1944. „Powrót Odysa” według Tadeusza Kantora [w:] Mit Odysa w Gdańsku. Antykizacja w sztuce polskiej, red. Teresa Grzybkowska, Gdańsk 2000, s. 182190
  66. System luster [w:] Tadeusz Kantor. Wędrówka [katalog cyklu wystaw w ramach Festiwalu Kraków 2000], red. Józef Chrobak, Lech Stangret, Marek Świca, Kraków 2000, s. 242243
  67. Miasto światła, „Znak” 2000, nr 4 (539), s. 142144 [recenzja: Ewa Bieńkowska, Co mówią kamienie Wenecji?, Gdańsk 1999]
  68. Victor I. Stoichita, Krótka historia cienia, przełożył Piotr Nowakowski, Kraków, b.d., ss. 263 [weryfikacja merytoryczna]
  69. Obrazy pasyjne Teresy Rudowicz [w:] Teresa Rudowicz 1928-1994 [katalog wystawy, Krypta u Pijarów], Kraków 2001, s. 2830
  70. Grupa Nowohucka. Innowacja i pamięć [w:] Mistrzowi Mieczysławowi Porębskiemu uczniowie, red. Tomasz Gryglewicz i inni, Kraków 2001, s. 4963; [wersja skrócona:] „Art&Business” 2001, nr 3, s. 2429
  71. Przyssane do podniebienia [w:] Krystyna Pasterczyk. Przyssane do podniebienia [katalog wystawy, Galeria Sektor I], Katowice 2001, s. nlb [2]
  72. Krytycy wiedeńscy o „Sztuce” – Ludwig Hevesi, Hermann Bahr, Berta Zuckerkandl [w:] Stulecie Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, red. Anna Baranowa, Kraków 2001, s. 6577
  73. Polski cud [w:] Malarstwo materii 1957-1963. Warszawa–Lublin [katalog wystawy, kurator: Anna Baranowa, Galeria Zderzak], Kraków 2001, s. nlb [3]
  74. Biblioteka Instytutu Historii Sztuki UJ, „Modus. Prace z Historii Sztuki” 2001, t. 2, s. 202206
  75. Maluję, więc jestem [w:] Piotr Potworowski [katalog wystawy, Galeria Art NEW Media, październiklistopad 2001], Warszawa 2001
  76. Świat Nikifora [w:] Nikifor Krynicki [katalog wystawy, Galeria Art NEW Media, grudzień 2001], Warszawa 2001; [przedruk w:] Korespondencja sztuk według Zbigniewa Barana. Nowy Targ 2001–2004, Nowy Targ 2004, s. 2527
  77. Dwie strony sztuki – dwie strony życia [w:] Maria Stangret-Kantor. Malarstwo [katalog wystawy, Galeria Foksal], Warszawa 2002, s. nlb [4]
  78. Aleksander Kobzdej – malarstwo jako cena życia [w:] Aleksander Kobzdej. Zmagania z materią, red. Józef Grabski, Kraków-Warszawa 2002, s. 1323
  79. Pochwała ręki, „Znak” 2002, nr 11, s. 152157
  80. Grzegorz Sztwiertnia – między sztuką a medycyną [w:] Sztuka dzisiaj. Materiały L Ogólnopolskiej Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa 22-24 listopada 2001, red. Maria Poprzęcka, Warszawa 2002, s. 239247
  81. Malarskie „inferno” Augusta Strindberga [w:] Myśl, oko i ręka artysty. Studia nad genezą procesu tworzenia, red. Ryszard Kasperowicz, Elżbieta Wolicka, Lublin 2003, s. 107124 (= Prace Wydziału Historyczno-Filologicznego Towarzystwa Naukowego KUL, 97)
  82. Myśli o malarce, „Twórczość” 2003, nr 7-8, s. 210214
  83. Mariusza Mruczka studium wieczności [w:] Mariusz Mruczek 2004 [kalendarz towarzyszący wystawom: „Mariusz Mruczek. Rysunek”, Galeria ASP, „Mariusz Mruczek. Rysunek satyryczny. Rysunek ironiczny”, Muzeum Historii Katowic], Katowice 2003, s. nlb
  84. Wilno początku XX wieku: ognisko modernizującej się kultury. Litewsko-polska konferencja naukowa. Wilno, 9-10 X 2003, „Modus. Prace z Historii Sztuki”, 5 (2004), s. 193197
  85. Gamtos muzika. Peizažo abstraktėjimo problema Wojciecho Weisso ir M.K.Čiurlionio kūryboje / Muzyka natury. Problem abstrahizacji pejzażu w twórczości Wojciecha Weissa i M. K. Čiurlionisa [w:] XX amžiaus pradžios Vilnius: modernėjančios kultūros židinys / Wilno początku XX wieku: ognisko modernizującej się kultury, oprac. L. Laučkaitė, Vilnius 2004, s. 145162
  86. Intensywizm Witolda Urbanowicza [w:] Witold Urbanowicz Stare i nowe [katalog wystawy], red. Józef Grabski, Kraków-Warszawa 2004, s. 2137
  87. Maлярство світле, мaлярство темне / Malarstwo jasne, malarstwo ciemne [w:] Марія Стангрет / Maria Stangret [publikacja towarzysząca wystawie w Muzeum Sztuki Ukrainy w Kijowie, czerwiec 2004], Kijów 2004, s. 1629
  88. Anty-Bułhak, czyli Wilno z dachu [w:] Andrius Surgailis. Wilno z dachu: 1972-1986. Fotografie [katalog wystawy, Galeria ASP w Krakowie, październik 2004], Kraków 2004, s. 57; [przedruk:] Anti-Bulhakas, arba Vilnius nuo stogo. Andriaus Surgailio fotoparoda Krokuvoje, „7 meno dienos” 2004, nr 43 (638), s. 7
  89. Smutni komedianci. Między ironią i współczuciem, „Dekada Literacka” nr 4, 2004, s. 106119
  90. Wit Stwosz prototypem „artysty przeklętego”. O wątkach Stwoszowskich w spektaklu Tadeusza Kantora „Niech sczezną artyści”, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Polskiej Akademii Umiejętności” 2002 [2004], t. LXVI, s. 160162
  91. Spotkania z Čiurlionisem, „Podkowiański Magazyn Kulturalny” 2005, nr 1 (45), s. 1216
  92. Hommage jako uobecnienie [w:] Maria Stangret. Hommage à Danił Lider [katalog wystawy, Galeria Starmach, luty-marzec 2005], Kraków 2005, s. 1014
  93. Kazimierz Ostrowski – pęknięty projekt nowoczesności [w:] Kazimierz „Kachu” Ostrowski. Malarstwo [katalog wystawy, CD, gaga galeria, Warszawa, marzec  kwiecień 2005]
  94. Między Lublinem a Warszawą. Z Wiesławem Borowskim rozmawia Anna Baranowa, „Odra” nr 9, 2005, s. 6165; [przedruk w:] Grupa „Zamek”. Historia – krytyka – sztuka, red. Małgorzata Kitowska-Łysiak, Marcin Lachowski, Piotr Majewski, Lublin 2007, s. 177186 (= Sztuka Nowa. Źródła i Komentarze, 4)
  95. Piotr Potworowski – uczeń i nauczyciel [w:] Polskie szkolnictwo artystyczne. Dzieje – teoria – praktyka. Materiały LIII Ogólnopolskiej Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa 14–16 października 2004, red. Maria Poprzęcka, Warszawa 2005, s. 241250
  96. Przełom lat osiemdziesiątych [w:] Mowa i moc obrazów. Prace dedykowane Profesor Marii Poprzęckiej, red. Waldemar Baraniewski i inni, Warszawa 2005, s. 184187
  97. O nową granicę współczesności [w:] Nowe muzeum sztuki współczesnej czy nowoczesnej? Miejsca, programy, zadania. Materiały konferencji zorganizowanej przez Polski Komitet Narodowy ICOM i Sekcję Polską AICA we współpracy z Ministerstwem Kultury w Muzeum Narodowym w Warszawie, 21–22 marca 2005, red. Dorota Folga-Januszewska przy współpracy Doroty Monkiewicz, Warszawa 2005, s. 2126
  98. Stulecie Stowarzyszenia Litewskiego „Ruta” w Krakowie. Międzynarodowa konferencja naukowa, Kraków 21-22 października 2004, „Modus. Prace z Historii Sztuki”, 6 (2005), s. 237239
  99. Pierre i Maga. Fragmenty z biografii Piotra Potworowskiego [w:] Piotr Potworowski. Prace z lat 1953–1957 [katalog wystawy, Galeria Klimy Bocheńskiej, Fundacja im. Piotra Potworowskiego, 6-20 kwietnia 2006], Warszawa 2006, s. 510
  100. Symbolic Landscape: Between Music and Painting [w:] Čiurlionis and the World. Almanac. International Festiwal of Arts Druskininkų Vasara su M. K. Čiurlioniu. M.K. Čiurlionis’ Study Week, ed. Rimantas Astrauskas, Vilnius 2006, s. 815
  101. Z perspektywy Krakowa, „Zeszyty Naukowo-Artystyczne. Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie” 2006, nr 7, s. 6366 [seminarium poświęcone malarstwu i życiu Olgi Boznańskiej]
  102. Blaski i cienie kariery Aleksandra Kobzdeja [w:] Aleksander Kobzdej, red. Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz [katalog wystawy, gaga galeria], Warszawa 2006, s. 511 [wersja angielska: Touches of Lustre and Shadow in the Career of Aleksander Kobzdej, s. 1219]
  103. Kierunek: utopia. O twórczości Zbigniewa Macieja Dowgiałły [w:] Zbigniew M. Dowgiałło, red. Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz [katalog wystawy, gaga galeria], Warszawa 2006, s. 712 [wersja angielska: Heading towards Utopia. Artistic creation by Zbigniew Maciej Dowgiałło, s. 1319]
  104. Od czerni do wizji. O twórczości Anny Gruszczyńskiej [w:] Anna Gruszczyńska, red. Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz [katalog wystawy, gaga galeria], Warszawa 2006, s. 712 [wersja angielska: Between Blackness and Vision. Artistic creations of Anna Gruszczyńska, s. 1318)
  105. „Linia podziału” Tadeusza Kantora – wielość interpretacji, „Dekada Literacka” 2006, nr 6, s. 111125
  106. Wyrok na Matejkę. Czego Matejko i Kantor szukali u Stwosza? [w:] Wokół Wita Stwosza. Materiały z międzynarodowej konferencji naukowej w Muzeum Narodowym w Krakowie 19–22 maja 2005, red. Dobrosława Horzela, Adam Organisty, Kraków 2006, s. 371379 (= Studia i Materiały Naukowe Muzeum Narodowego w Krakowie)
  107. O powinności. Józef Czapski i Piotr Potworowski, „Podkowiański Magazyn Kulturalny” 2006, nr 51
  108. Co widzą oczy Janiny Kraupe?, „Dekada Literacka” 2007, nr 1
  109. „Piekło” według Bednarskiego, „Exit. Nowa sztuka w Polsce” 2007, nr 1, s. 43724373 [wersja angielska: „Inferno” According to Bednarski, s. 43744375]
  110. Hoffmann – założyciel [w:] Opowieści Adama Hoffmanna [katalog wystawy, Galeria Dyląg, Kraków 20 III   20 IV 2007], Kraków 2007, s. 12
  111. Zabawy dziecięce i melancholia. O twórczości Ewy Kierskiej [w:] Świat zabaw Ewy Kierskiej [katalog wystawy, Galeria Dyląg, Kraków marzec-kwiecień 2007], Kraków 2007, s. nlb [36]
  112. Marian Szulc – poeta fotografii, Marian Szulc. Fotografik [katalog wystawy, Galeria Dyląg, Kraków 11 V-31 V 2007], Kraków 2007, s. 12; [wersja rozszerzona:] Marian Szulc. Roztropny i szalony, „Modern Art” 2007, nr 6, s. 5052
  113. Domeny geometrii [w:] W tradycji konstruktywizmu. Zofia Artymowska, Mieczysław Janikowski, Jerzy Jarnuszkiewicz, Stefan Krygier, Danuta Lewandowska, Henryk Stażewski, Marian Szpakowski, red. Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz [katalog wystawy, gaga galeria], Warszawa 2007, s. 611 [wersja angielska: Domains of geometry, s. 1419]
  114. „Linia podziału” Tadeusza Kantora – wielość interpretacji [w:] Wielkie dzieła – wielkie interpretacje. Materiały LV ogólnopolskiej sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa, 17–18 listopada 2006, red. Maria Poprzęcka, Warszawa 2007, s. 331350
  115. „Powitanie barokizmu”. Wokół związków nowoczesności z tradycją [w:] Barok i barokizacja. Materiały sesji Oddziału Krakowskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki, 3–4 XII 2004, red. Katarzyna Brzezina, Joanna Wolańska, Kraków 2007, s. 357369 (= Ars Vetus et Nova, 28)
  116. Bunkier Sztuki, Galeria Krzysztofory [hasła w: Niekonwencjonalny Krakowski Leksykon Literacki], „Dekada Literacka” 2007, nr 2/3, s. 1718, 2930 [jako ABE]
  117. Eugeniusz Waniek. Artysta na rozdrożu, „Dekada Literacka” 2007, nr 5/6, s. 8792
  118. Dyletant o sztuce swojego czasu: Kazimierza Chłędowskiego „Sztuka współczesna i jej kierunki” [w:] Kazimierz Chłędowski. Pisarz i badacz kultury, red. Jerzy Miziołek, Jacek Maj, Krosno 2007, s. 140157
  119. Śmieszne i straszne. Rysunki Stanisława Lema [w:] Stanisław Lem. Rysownik [katalog wystawy, Galeria Dyląg, Kraków 13 marca-26 kwietnia 2008], Kraków 2008, s. 38; [przedruk w:] Śmieszne i straszne. Rysunki Stanisława Lema. Na marginesie wystawy w Galerii dylag.pl, „Quart” 2008, nr 2 (8), s. 110115; [fragmenty:] Lem rysownik, „Dekada Literacka” 2008, nr 1 (227), s. 9495
  120. Gdzieś w Europie. Fotografie Tadeusza Chrzanowskiego [w:] Tadeusz Chrzanowski. Fotografik [katalog wystawy, Galeria Dyląg, Kraków 631 maja 2008], Kraków 2008, s. 36
  121. Nacht – ekspresjonista? Niepewne odpowiedzi [w:] Nacht ekspresjonista [katalog wystawy, Galeria ASP w Krakowie, 15 maja-31 lipca 2008], Kraków 2008, s. 1618
  122. Aleksander Kobzdej – dzieło otwarte [w:] Aleksander Kobzdej, red. Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz [katalog wystawy, gaga galeria], Warszawa 2008, s. 914 [wersja angielska: Aleksander Kobzdej – The Open Work, Warszawa 2008, s. 1521]
  123. Zbigniew Makowski – Artifex Viator [w:] Zbigniew Makowski. Obrazy i rysunki [katalog wystawy, Galeria ASP w Krakowie, październik-listopad 2008], Kraków 2008, s. 811; [przedruk:] Zbigniew Makowski – Artifex Viator, „Wiadomości ASP” 2009, nr 44, s. 6063
  124. Inny Janikowski [w:] Mieczysław T. Janikowski. Mistrz abstrakcji [katalog wystawy, Galeria Dyląg, 2329 listopada 2008], Kraków 2008, s. 36
  125. Pod prąd [w:] Odnajdywanie piękna. Wystawa artystów-pedagogów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie [katalog wystawy, Pałac Sztuki TPSP w Krakowie, listopad 2008], Kraków 2008, s. 1619 [wersja angielska: Against the Current, s. 151153]
  126. Pani Cogito. Ewie Kierskiej na 85. urodziny [w:] Ewa Kierska. Słowa wyrazić rzeczami [katalog wystawy, Galeria Dyląg, 18 grudnia 2008 – 31 stycznia 2009], Kraków 2008, s. 36
  127. Nieobliczalna kobieta Kinga D., „Artluk” 2009, nr 1 (11), s. 5152
  128. Malarz – poeta – rzemieślnik, „Art & Business” 2009, nr 4, s. 55
  129. Hermanowicz na nowo odkrywany [w:] Po stokroć Hermanowicz! [katalog wystawy, Galeria Dyląg, maj-czerwiec 2009], red. Wiesław Dyląg, Marta Motyl, Kraków 2009, s. 715 [wersja angielska: Hermanowicz Discovered Anew, Kraków 2009, s. 715]
  130. Lata 1956-1960: mozaika nowoczesności [w:] Nowoczesne lata 50. [katalog wystawy, gaga galeria], red. Krystyna Czartoryska, Piotr Rogacz, Warszawa 2009, s. 912 [wersja angielska: The Years 1956–1960: A Mosaic of Modernity, s.1317]
  131. Abstrakcyjne prace Artura Nachta-Samborskiego na tle całokształtu twórczości artysty. Dyskusja panelowa, 29 listopada 2007, Galeria aTAK, „Rozpoznania. Zeszyty Naukowe Galerii aTAK”, 1 (2009), s. 2528, 4950
  132. Widzieć i oddziaływać. O twórczości Stefana Krygiera [w:] Stefan Krygier (1923–1997) – otwartość formy [katalog wystawy, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi. Ośrodek Propagandy Sztuki], red. Monika Krygier, Beata Świerkowska-Jóźwiak, Łódź 2009, s. 68 [wersja francuska: Voir et réagir. Sur la création de Stefan Krygier, s. 911]
  133. W mateczniku [w:] Wystawa darów z lat 2004–2009. Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, red. Małgorzata Sokołowska, Magdalena Szymańska [katalog wystawy, Muzeum ASP], Kraków 2009, s. 24 (wersja angielska: In the Native Habitat of Polish Artists, s. 57)
  134. Janina Kraupe – artystka II Grupy Krakowskiej [w:] Artyści z Zagłębia. Materiały VII Sesji Zagłębiowskiej. Sosnowiec, 27 listopada 2008 roku, red. Marian Kisiel, Paweł Majerski, Sosnowiec 2009, s. 1935
  135. Polska roku 1963 w obiektywie Duńczyka [w:] K. Frank Jensen. Polska sesja zdjęciowa 1963 [katalog wystawy, Galeria Dyląg, 12 XI – 7 XII 2009], red. Wiesław Dyląg, Emilia Osińska, Kraków 2009, s.6-9 [wersja angielska: Poland of 1963 in the Eyes of a Dane, Kraków 2009, s. 69]
  136. Pomiędzy. O twórczości Zofii Broniek [w:] Zofia Broniek. Obrazy i rysunki [wstęp do katalogu wystawy, Galeria Kasyno, listopad 2009], Podkowa Leśna 2009, s. nlb [5]
  137. Rzeźby Wandy Ładniewskiej-Blankenheimowej [w:] Ceramiczne figuracje Wandy Ładniewskiej [katalog wystawy Galeria Dyląg, Kraków 15 XII 2009 23 I 2010], red. Wiesław Dyląg, Emilia Osińska, Kraków 2009, s. 36
  138. Świętość skonsumowana. Od projektów wawelskich do pawilonu „Wyspiański 2000” w Krakowie [w:] Przemyśleć wszystko… Stanisława Wyspiańskiego modernizacja wyobraźni zbiorowej, red. Małgorzata Okulicz-Kozaryn, Mateusz Bourkane, Michał Haake, Poznań 2009, s. 423438 (= Prace Komisji Filologicznej PTPN, 60)
  139. Przestrzeń dla ducha. „Akropolis” według Bilińskich [w:] Impresja Akropolis [katalog wystawy, Płocka Galeria Sztuki, marzec – kwiecień 2010], Płock 2010, s. nlb [611]
  140. Zbylut Grzywacz – artysta znad Wisły [w:] Artysta wobec siebie i społeczeństwa – twórczość Zbyluta Grzywacza i jej konteksty. Materiały z konferencji naukowej w Muzeum Narodowym w Krakowie 7–8 maja 2009, red. Joanna Boniecka, Kraków 2010, s. 1725 (= Studia i Materiały Naukowe Muzeum Narodowego w Krakowie)
  141. Intertwining. Zbigniew Makowski’s Search for the Whole [w:] Text and Image in the 19–20th Century Art of Central Europe. Proceedings of the International Conference Organized at the Eötvös Loránd University of Budapest, September 21–22, 2009, ed. Katalin Keserü, Zsuzsanna Szegedy-Maszák, Budapest 2010, s. 187194, 238241
  142. Fotografie londyńskie Tadeusza Chrzanowskiego [w:] Tadeusz Chrzanowski. Londyn. Rocznik ‘58. Wystawa fotografii [katalog wystawy, Galeria Dyląg, 629 maja 2010], Kraków 2010, s. 37 [wersja angielska: London Photographs by Tadeusz Chrzanowski, Kraków 2010, s. 3–7]
  143. Warianty stylu Eugeniusza Wańka do roku 1939 [w:] Eugeniusz Waniek – uczeń Józefa Mehoffera, Turek 2010, s. 7–27 (= Bibliotheca Turcoviana 12)
  144. Malarstwo materii – próba opisu [w:] Grupa Zamek. Konteksty – wspomnienia – archiwalia, red. Małgorzata Kitowska-Łysiak, Marcin Lachowski, Piotr Majewski, Lublin 2009
  145. Dziennik poufny Rajmunda Ziemskiego, [w:] Rajmund Ziemski 1930-2005 [katalog wystawy, Galeria Zachęta, lipiec 2010], Warszawa 2010, s. 6–14
  146. Stanisław Zbigniew Kamieński – Maciej Szańkowski. Mistrz cyrkla – mistrz nożyczek [katalog wystawy, Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha], Kraków 2010
  147. Lekcja Porębskiego, „Znak” 2012, nr 11 (690), s. 87–88
  148. Matejko Porębskiego, „Nowa Dekada Krakowska”, 2 (2013), nr 45 (8-), s. 203–211
  149. Józef Czapski – o dyletantyzmie i żarliwości, „Quart” 2013, nr 13 (28), s. 9–16

Opinie

Każda z prac Anny Baranowej wyróżnia się nie tylko nowatorskim ujęciem tematu, które twórczo polemizuje z zastanymi interpretacjami, ale także pięknym, literackim językiem – tak odmiennym od współczesnego specjalistycznego żargonu. Swoją wyjątkową perspektywę autorka zawdzięcza w dużej mierze bezpośrednim kontaktom z opisywanymi artystami (np. Zbigniewem Makowskim, Janiną Kraupe-Świderską, Marią Stangret). Teksty krytyczne Baranowej odnoszą się nie tylko do samego dzieła sztuki, ale do całego procesu twórczego. Tym samym realizuje ona postulat tożsamości „sztuki i życia”, który wiąże się z jej głównymi zainteresowaniami, jakimi są utopie artystyczne i miejsce twórcy w przestrzeni społecznej.

Prof. Maria Poprzęcka · fragment niepublikowanej opinii

Anna Baranowa jest dobrze znana i wysoko ceniona w środowisku zawodowym historyków sztuki jako krytyczka, animatorka życia artystycznego oraz inicjatorka spotkań z twórcami. (…) Jej twórcza osobowość stanowi dobry przykład połączenia kompetencji i wiedzy z temperamentem popularyzatora sztuki oraz wiedzy o sztuce. Wymienić tutaj należy prace o Kantorze, malarzach z kręgu kapistów i symbolizmu. Baranowa jest komparatystką znakomicie rekonstruującą europejskie konteksty sztuki polskiej.

Prof. Marta Wyka · fragment niepublikowanej opinii

Anna Baranowa spełnia, zanikającą dzisiaj, funkcję krytyka i komentatora sztuki, który jest pośrednikiem między artystą a odbiorcą. Wrażliwość, umiejętność analitycznego widzenia i odnoszenia zjawisk do kontekstów kulturowych – zwłaszcza dziejów sztuki w Europie Środkowej całego ostatniego stulecia – świadczy o znakomitych kwalifikacjach obserwatorki i znawczyni różnojęzycznych tekstów ze sztuką związanych.

Prof. Jacek Waltoś · fragment niepublikowanej opinii

Pani Anna Baranowa jest zarówno cenionym krytykiem i historykiem sztuki, jak i wyjątkową osobowością reprezentującą tradycyjny etos intelektualisty, łączącego pracę naukową z zaangażowaniem w działalność na forum publicznym.

Prof. Andrzej Szczerski · fragment niepublikowanej opinii